Türk din mûsikîsi formları nelerdir?

Öğeyi Oyla
(1 Oyla)

Türkler, İslâm öncesinde olduğu gibi İslâm sonrasında da, doğum, sünnet, evlilik, ölüm vs. gibi hayatın hemen her safhasında mûsikîden azami derecede istifade etmişlerdir. Özellikle büyük itina gösterdikleri din hayatlarında mûsikîye geniş ölçüde yer vermeleri, zamanla kendine mahsus birtakım özellikleri bulunan ve "Türk Din Mûsikîsi" olarak adlandırılan bir mûsikî türünü ortaya çıkarmıştır.

Bu mûsikînin sahip olduğu özelliklerin başında ise, "eser bestelenmesinde uyulması gereken beste kalıpları" manasına gelen formlar gelmektedir. Bu formların neler olduğu ve ne gibi özellikleri taşıdığı hakkında bilgi sahibi olmak, hiç şüphesiz icra edilen Dini mûsikî eserlerini daha da anlaşılır kılacaktır.

Türk Din Mûsikîsi, 2500 yıllık Türk Mûsikîsi'nin iki ana şubesinden birini teşkil etmektedir. Diğer şube olan Lâ-Dîni Türk Musikisi'nden, güfte, tavır, form vb. gibi yönlerden ayrılan ve kısaca; "Türkler'in, kendi dini yaşayışlarıyla İslâm'ı uzlaştırmaları sonucu ortaya çıkardıklan bir mûsikî çeşidi" demek olan Türk Din Mûsikîsi'nin daha geniş bir tanımı şöyle yapılmaktadır:

"Hz. Peygamber (s.a.v.) ve sahabenin tatbikatı ile İslâm tasavvufunun görüşleri doğrultusunda ortaya çıkan Türkler'deki dini hayat, zamanla camilerde, tekkelerde ve çeşitli tarikat toplantılarında yapılan ibadet ve zikir esnasında, birtakım vesilelere binaen ve çeşitli kaideler çerçevesinde icra edilen bir mûsikîyi meydana getirmiş, buna da Türk Din Mûsikîsi adı verilmiştir.

Türk Din Mûsikîsi, ikiye ayrılmaktadır:

  1. Câmi mûsikîsi
  2. Tekke mûsikîsi

Müslüman Osmanlı - Türk toplumunun büyük bir itina ile yaşayıp yaşattığı dinî hayat içerisinde gelişen Türk Din Mûsikîsi, oldukça geniş bir form yelpazesine sahip olmuştur. Cumhuriyet dönemine kadar, câmi, tekke, saray, konak vb. gibi mekanlarda büyük bir zevkle icra edilen Türk Din mûsikîsi Formları, cumhuriyetin ilanından sonra, özellikle de bu fomların yoğun olarak icra olunduğu ve büyük mûsikîşinasların yetiştiği tekke ve zâviyelerin kapatılmasının ardından - her ne kadar mûsikîye özel ilgi duyan kimseler ile üstün mûsikî bilgisine sahip imam ve müezzinler tarafından icra edilip muhafaza edilmeye çalışılmışsa da- giderek unutulmaya başlamıştır.

Aynı zamanda Türk kültürünün temel taşlarından birini de teşkil eden Dini Mûsikî Formları'nın yeniden canlandırılması için alınması gereken bazı tedbirlerin olduğu kanaatindeyiz. Bu tedbirleri de; Dini Mûsikî Formları üzerinde repertuar çalışmaları yapmak suretiyle bu formlara ait eserleri, mümkün olduğunca notalarıyla birlikte tespit etmek; günümüze ulaşan eserler için güzel okuma yarışmaları düzenlemek; Türk Din Mûsikîsi'ne yeni eserler kazandırmak için ödüllü beste yarışmaları düzenlemek; özellikle câmilerde görevli olan imam ve müezzinlere ciddî manada Dinî Mûsikî eğitimi vermek; Devlet Konservatuvarları bünyesinde Dinî Mûsikî bölümleri açmak ve bu suretle Türk Dinî Mûsikîsi'nin ameli ve nazarî eğitimini bilimsel zeminlerde yapmak şeklinde sıralamamız mümkündür. Dr. Yavuz Demirtaş - Kaynak: ktp.isam.org.tr

Okunma 841 defa Son Düzenlenme Perşembe, 06 Ekim 2016 19:19
Türk din mûsikîsi formları nelerdir? - 5.0 : Aldığı notların ortalaması ( 5 Tam not üzerinden) - 1 adet oyu var.
Bu kategoriden diğerleri: « Usûl nedir? Câmi mûsikîsi nedir? »
Yorum eklemek için giriş yapın