sef

Pazartesi 21 Mayıs 2012

Sitemdeki Türk sanat müziği eserlerinde kullanılan makamlar

Şedaraban makamı

sedaraban-makami

  • Durak: Yegâh
  • Güçlü: Dügâh
  • Yeden: Kaba nîm hicaz
  • Yapı: Göçürülmüş
  • Seyir: İnici

Ses örneği:

Şedaraban inici bir nitelik gösterir. Şedaraban, Nevâ açarak seyre başlar. Dikkat edilirse, hemen bütün eserler Nevâ açarak Şedarabana girmişlerdir, İlk seyirler, Nevâ üzerindeki Hicaz Hümayun makamının belirtilmesi ile başlar. Bu seyirler sırasında, Çargâh perdesinde ısrarlı vurgulamalar yapılır. Yine Nevâda verilen asma kararlarda, Hicaz Hümayunun Nevâdan itibaren pestleşmelerde, Çargâh ve Segah perdelerine doğru seyirler görülür. Bu tür seyirler Araban makamının seyirlerini uygulamak için yapılır.

Nevâdan sonra, Rasta doğru pestleşmelerde, daha çok Nihavend çeşnisi içinde seyirler gösterilerek Rasta düşülür. Buradan, Yegâh üzerindeki Hicaz Hümayun makamının seyri içine girilir ve karara varılır.

Bazı bestekârlarımız, arızi olarak Rasta düşülürken Hicaz Zirgüle makamını kullanmışlar, Nihavend geçkisine uğramamışlardır. Bu tür bir uygulama, Şedarabanda özellikle şarkılarda kullanılmış bir geçkiden ibarettir. Aslında bütün klasik eserlerimizde gösterilen seyir ve çeşni, Nevâ ile Rast arasında (Nim Hisarla beraber) Nihavend makamının gösterilmesi esasıdır.

Makamın karar perdesi Yegâh, güçlü perdesi Rast, tiz durak perdesi Gerdaniyedir. Nevâ perdesi makamda güçlü kadar görevlidir.

- Sitemde bulunan Şederaban makamındaki eserler