sef

Pazartesi 21 Mayıs 2012

Sitemdeki Türk sanat müziği eserlerinde kullanılan makamlar

Hüseynî makamı

huseyni-makami

  • Durak: Dügâh
  • Güçlü: Hüseynî
  • Yeden: Rast
  • Yapı: Ana
  • Seyir: İnici - Çıkıcı

Ses örneği:

Çoğunlukla Neva ve Hüseynî perdelerinden terennüme başlayıp, Dügâh perdesinde karar verir.

Bu makam gerek çıkış ve gerek inişte aynen Uşşak makamının ıskalalarını kullanır. Nota yazılırken eserin baş tarafına Eviç perdesine mahsus olan Diyez işaretinin konulması, iniş ıskalasındaki Uşşak perdesine mahsus olan Bemol işaretinin ise yeri geldikçe gösterilmesi en uygun şekildir.

Bununla beraber bir kısım eserlerin baş tarafına hiçbir işaret konulmadığı ve arızaların eserin arasında yeri geldikçe gösterildiği de olur. Bu şekilde yazmakta da mahzur yoktur.

Seyir ve çeşni
Çoğunlukla Neva ve Hüseynî perdelerinden, bazen da Muhayyer veya ıskalanın uygun başka bir perdesinden terennüme başlar.

Hüseynî perdesini ısrarlı bir şekilde kullanıp, bu perde üzerinde duruşlar yaparak çıkış ıskalasındaki perdelerle tize doğru seyrederken nağmelerin icabına göre Tiz Segâh ve hattâ Tiz Neva perdesine kadar yükseldikten sonra, aynı şekilde tekrar Hüseynî perdesine iner ve burada yaptığı duruştan sonra bu defa Eviç yerine Acem perdesi kullanarak iniş ıskalasındaki perdelerle Uşşak makamı gibi karar verir.

Bazı bestekârlar arada Hicaz ve Kürdî perdeleri de kullanmışlarsa da bu şekil, makamın aslî seyir şartlarından değildir. Makamın hususî çeşnisi Hüseynî perdesini ısrarlı şekilde fazla kullanmak ve inişte Uşşak makamı gibi Eviç yerine Acem, Segâh yerine Uşşak perdesi kullanarak Dügâh perdesinde karar vermek suretiyle meydana gelir.

- Sitemde bulunan Hüseynî makamındaki eserler